
Ποιά Θερμόφιλα Οξυγαλακτικά Βακτήρια θα πρέπει εγώ να επιλέξω στην Γαλακτοκομία και στην Τυροκομία? Δείτε ποιό είναι το κατάλληλο Είδος καλλιέργειας για τον κάθε τύπο τυριού
Θερμόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια – Ποιά οξυγαλακτικά βακτήρια χρησιμοποιούνται στην Γαλακτοκομία και στην Τυροκομία?
Υπάρχουν 12 γένη των οξυγαλακτικών βακτηρίων.
Από αυτά, τα 12 γένη, στα γαλακτοκομικά προϊόντα, έχουν απαντηθεί, οξυγαλακτικά βακτήρια, τα οποία, ανήκουν, μόνον στο γένος Lactococcus, στο γένος Leuconostoc, το γένος Streptococcus, στο γένος Lactobacillus, στο γένος Enterococcus, στο γένος Pediococcus, στο γένος Micrococcus, και στο γένος Weissella.

Ως καλλιέργειες εκκινητές (starter cultures), χρησιμοποιούνται Eίδη βακτηρίων, τα οποία, ανήκουν, κυρίως, στο γένος Lactococcus, στο γένος Leuconostoc, στο γένος Streptococcus, και, στο γένος Lactobacillus.
Σπανιότερα, ως δευτερογενείς ή συμπληρωματικοί εκκινητές (secondary/adjunct starters) μπορεί να περιλαμβάνεται και το Είδος Pediococcus acidilactiti (γένος Pediococcus).

Μεσόφιλα και Θερμόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια στην Γαλακτοκομία και στην Τυροκομία
Τα οξυγαλακτικά βακτήρια, με βάση την ιδανική θερμοκρασία ανάπτυξης, χωρίζονται σε θερμόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια, και σε μεσόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια.
Τα θερμόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια έχουν μια ιδανική θερμοκρασία ανάπτυξης, μεταξύ 37 και 45℃.

Θερμόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια τα οποία ανήκουν στο γένος Lactobacillus
Ως καλλιέργειες εκκίνησης χρησιμοποιούνται θερμόφιλα βακτήρια, τα οποία ανήκουν στο Είδος Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus, στο Είδος Lactobacillus helveticus, στο Είδος Lactobacillus delbrueckii ssp.lactis, στο Είδος Lactobacillus fermentum, στο Είδος Lactobacillus acidophilus, στο Είδος Lactobacillus casei, στο Είδος Lactobacillus johnsonii, στο Είδος Lactobacillus rhamnosus, κ.α.
Δείτε: Ονοματολογία μικροοργανισμών? Μα είναι τόσο εύκολο!

Θερμόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια τα οποία ανήκουν στο γένος Streptococcus
Ως καλλιέργειες εκκίνησης χρησιμοποιούνται θερμόφιλα βακτήρια, τα οποία ανήκουν στο Είδος Streptococcus salivarius thermophilus.
Αυτοί είναι οι παράγοντες οι οποίοι καθορίσουν το ποιά θερμόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια εμείς θα χρησιμοποιήσουμε

Παράγοντας 1ος – Σε ποιά θερμοκρασία θα πρέπει να γίνει η ζύμωση του γάλακτος?
Οπωσδήποτε, εμείς θα πρέπει να γνωρίζουμε, τόσο την ιδανική θερμοκρασία ανάπτυξης, όσο και το θερμοκρασιακό εύρος ανάπτυξης, του κάθε είδους, και να κάνουμε την κατάλληλη επιλογή.
| Γένος – Είδος – Υποείδος | Εύρος Ανάπτυξης | Ιδανική Θερμοκρασία Ανάπτυξης |
| Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus | 22-52℃ | 45℃ |
| Lactobacillus helveticus | 20-50℃ | 42℃ |
| Lactobacillus delbrueckii ssp. lactis | 20-50℃ | 42℃ |
| Lactobacillus fermentum | 20-50℃ | 40℃ |
| Lactobacillus acidophilus | 20-48℃ | 38℃ |
| Streptococcus thermophilus | 20-50℃ | 40℃ |
| Lactobacillus casei | 20-47℃ | 37℃ |
Πίνακας 1. Θερμοκρασιακό Εύρος Ανάπτυξης και Ιδανική Θερμοκρασία Ανάπτυξης για τα διάφορα Είδη των θερμόφιλων οξυγαλακτικών βακτηρίων.
Παράγοντας 2ος – Ποιό είναι το είδος της ζύμωσης?

Το είδος, της ζύμωσης, (ομοιοζυμωτική ζύμωση ή ετεροζυμωτική ζύμωση) θα καθορίσει και τις επιλογές μας.
Φυσικά, εμείς, πάντα, αναφερόμαστε στην κύρια ζύμωση, την οποία επιτελούν τα οξυγαλακτικά βακτήρια, και η οποία είναι η γαλακτική ζύμωση.
Δείτε: Γαλακτική Ζύμωση – Η 1η ζύμωση η οποία μάς ενδιαφέρει

Α) Ομοιοζυμωτική Ζύμωση του γαλακτικού οξέος
Γένος Lactobacillus
Τα θερμόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια, τα οποία ανήκουν στο γένος Lactobacillus, και τα οποία εμπλέκονται στην ομοιοζυμωτική ζύμωση, του γαλακτικού οξέος, ανήκουν στο Είδος Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus, στο Είδος Lactobacillus helveticus, στο Είδος Lactobacillus delbrueckii ssp. lactis, στο Είδος Lactobacillus acidophilus, στο Είδος Lactobacillus johnsonii.

Β) Ετεροζυμωτική Ζύμωση του γαλακτικού οξέος
Γένος Lactobacillus
Τα θερμόφιλα βακτήρια, τα οποία ανήκουν στο γένος Lactobacillus, και τα οποία εμπλέκονται στην ετεροζυμωτική ζύμωση, του γαλακτικού οξέος, ανήκουν στο Είδος Lactobacillus fermentum [υποχρεωτικά ετεροζυμωτικό (obligately heterofermentative)], στο Είδος Lactobacillus rhamnosus [προαιρετικά ετεροζυμωτικό (facultative heterofermentative)], στο Είδος Lactobacillus casei [προαιρετικά ετεροζυμωτικό (facultative heterofermentative)].

Δείτε: Ομοιοζυμωτικά και Ετεροζυμωτικά οξυγαλακτικά βακτήρια
Παράγοντας 3ος – Ποιός θα πρέπει να είναι ο ρυθμός παραγωγής του γαλακτικού οξέος? Πόση ανοχή στην οξύτητα θα πρέπει να έχουν τα θερμόφιλα οξυγαλακτκά βακτήρια?
Θερμόφιλα Οξυγαλακτικά Βακτήρια με πολύ Υψηλή Ικανότητα ανοχής στο γαλακτικό οξύ

Τα θερμόφιλα βακτήρια με πολύ υψηλή ικανότητα παραγωγής γαλακτικού οξέος ανήκουν στο Είδος Lactobacillus helveticus.
Δημιουργία Οξύτητας, στο γάλα, 2.7% σε γαλακτικό οξύ.
Δείτε: Τί πρέπει να ξέρω για την οξύτητα του γάλακτος

Θερμόφιλα Οξυγαλακτικά Βακτήρια με Υψηλή Ικανότητα ανοχής στο γαλακτικό οξύ
Τα θερμόφιλα βακτήρια με υψηλή ικανότητα παραγωγής γαλακτικού οξέος ανήκουν στο Είδος Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus, και στο Είδος Lactobacillus delbrueckii ssp. lactis.
Δημιουργία Οξύτητας, στο γάλα, 1.7% σε γαλακτικό οξύ.

Θερμόφιλα Οξυγαλακτικά Βακτήρια με Μέτρια Ικανότητα ανοχής στο γαλακτικό οξύ
Τα θερμόφιλα βακτήρια με μέτρια ικανότητα παραγωγής γαλακτικού οξέος ανήκουν στο Είδος Streptococcus thermophilus (δημιουργία Οξύτητας, στο γάλα, 0.9-1.0% σε γαλακτικό οξύ), στο Είδος Lactobacillus acidophilus (δημιουργία Οξύτητας, στο γάλα, 0.8% σε γαλακτικό οξύ).
Παράγοντας 4ος Ποιά θα πρέπει να είναι η ανθεκτικότητα στο αλάτι (NaCl), αυτών, των μικροοργανισμών?

Θερμόφιλα Οξυγαλακτικά Βακτήρια με χαμηλή αλατοανθεκτικότητα
Τα θερμόφιλα βακτήρια, τα οποία μπορούν και αναπτύσσονται ΜΟΝΟΝ σε περιβάλλον χαμηλής αλατοπεριεκτικότητας ανήκουν στο Είδος Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus, στο Είδος Lactobacillus helveticus, στο Είδος Lactobacillus delbrueckii ssp.lactis, στο Είδος Lactobacillus acidophilus.
Τα βακτήρια, αυτά, μπορούν και αναπτύσσονται σε ένα περιβάλλον με 2% σε αλάτι, όχι, όμως σε ένα περιβάλλον με 4% σε αλάτι.

Δείτε: Περιεκτικότητα του τυριού σε αλάτι – Τί δεν ξέρετε
Παράγοντας 5ος – Μπορούν αυτά, τα βακτήρια να παράγουν αρωματικές ενώσεις?
Ορισμένα Στελέχη (strains), των θερμόφιλων οξυγαλακτικών βακτηρίων, τα οποία ανήκουν στο Είδος Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus, και στο Είδος Streptococcus thermophilus παράγουν μικροποσότητες ακεταλδεΰδης και διακετυλίου.

Παράγοντας 6ος – Ποιά μορφή, του γαλακτικού οξέος παράγουν, αυτά, τα βακτήρια?
A) Παραγωγή της L(+) μορφή του γαλακτικού οξέος
Η παραγωγή της L(+) μορφής, του γαλακτικού οξέος, γίνεται από το Είδος Streptococcus thermophilus.

B) Παραγωγή της D(-) μορφή του γαλακτικού οξέος
Η παραγωγή της D(-) μορφής, του γαλακτικού οξέος από το Είδος Lactobacillus delbrueckii ssp. bulgaricus, και από το Είδος Lactobacillus delbrueckii ssp. lactis.
Δείτε: Γιαούρτι – Δύο αρχαίοι πιστοί φίλοι του ανθρώπου

C) Παραγωγή της DL μορφή του γαλακτικού οξέος
Η παραγωγή της DL μορφής, του γαλακτικού οξέος, γίνεται,από θερμόφιλα βακτήρια, τα οποία ανήκουν στο Είδος Lactobacillus helveticus, στο Είδος Lactobacillus acidophilus, και στο Είδος Lactobacillus fermentum.
Παράγοντας 7ος – Ποιά θα πρέπει να είναι η πρωτεολυτική και λιπολυτική δραστηριότητα των θερμόφιλων οξυγαλακτικών βακτηρίων?

Θερμόφιλα Οξυγαλακτικά Βακτήρια με μεγάλη πρωτεολυτική και λιπολυτική δραστηριότητα
Τα θερμόφιλα βακτήρια, τα οποία εμφανίζουν μια μεγάλη πρωτεολυτική και λιπολυτική δραστηριότητα ανήκουν στο Είδος Lactobacillus helveticus.
Παράγοντας 8ος – Θέλω θερμόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια, τα οποία να παράγουν εξωπολυσακχαρίτες?

Εξωπολυσακχαρίτες μπορούν και παράγουν κάποια Στελέχη των θερμόφιλων βακτηρίων, τα οποία ανήκουν στο Είδος Streptococcus thermophilus.
Παράγοντας 9ος – Θέλω θερμόφιλα οξυγαλακτικά βακτήρια, τα οποία να μην προσβάλλονται από βακτηριοφάγους
Μπορεί να χρησιμοποιηθούν θερμόφιλοι natural/artisanal/traditional εκκινητές, με πλούσια μικροβιακή ποικιλότητα.

Ή μπορεί να χρησιμοποιηθούν καλλιέργειες DVS, οι οποίες να περιέχουν Στελέχη με ανοχή στους βακτηριοφάγους.
Όταν χρησιμοποιούνται καλλιέργειες DVS, είτε με προσδιορισμένα Στελέχη (defined strains) είτε με απροσδιόριστα Στελέχη (undefined strains) έμφαση θα πρέπει να δίνεται σε πρακτικές όπως η εναλλαγή των καλλιεργειών (culture rotation).
Δείτε περισσότερα:
Preservation and fermentation: past, present and future. Paul Ross R, Morgan S, Hill C. 2002. International Journal of Food Microbiology 79:3-16
Starter Cultures: Nature, Types, Characteristics, Preparation and Maintenance. Sulieman, A.M.E. (2022). In: African Fermented Food Products- New Trends. Elhadi Sulieman, A.M., Adam Mariod, A. (eds) Springer, Cham.
Exopolysaccharides production as affected by lactic acid bacteria and fermentation time. Lin,T.Y. and M.F.Chang Chien (2007). Food Chemistry, 100: 1419-1423
Mesophilic and Thermophilic Cultures Used in Traditional Cheesemaking. Johnson, M.E. (2014). In: Cheese and Microbes, C.W. Donnelly (Ed.).












Facebook Comments